Drietebuul Nee, ik vind dat geen vals dilemma omdat het alternatief het in nog hoger tempo verduurzamen van de agrarische sector is. Inderdaad zonder veel van de megastallen en met veel meer duurzame landbouw en veeteelt. Met meer aandacht voor biodiversiteit.

Gebruik de kennis en vaardigheden van de internationaal superieure landbouw om de wereld te verbeteren. Niet om die te vervangen door meer wegen, meer auto's, meer mensen die plastic gadgets uit China bestellen via Alibaba om mee te nemen op hun stedentrip naar Buenos Aires (ja, ik ken maar liefst twee paren die daar dit voorjaar zijn geweest, leuke stad). En niet meer distributiecentra die Europeanen in staat stellen om nog goedkoper te consumeren en waarvoor helemaal geen werknemers te vinden zijn in de directe omgeving.

    tsjok Schaalvergroting was voor een belangrijk deel ook economische noodzaak. Van ruilverkaveling tot de handel in mestrechten.

    tsjok Nou ja, eigenlijk niet echt. En zeker niet "een doodsvonnis". De rest van het boerenleven wordt niet aan getornd, namelijk.

    Ik heb die term ook niet gebruikt. Maar je kan het "werk" van boeren dus niet vergelijken met een willekeurige kantoorbaan, ook zonder de randzaken. De scheiding tussen werk en vrije tijd, zoals je die je bij normale banen hebt, heb je niet als boer. Die grens is vervaagd. En als dat tientallen jaren je ritme is geweest, neemt het werk een veel groter deel in van je identiteit dan wanneer je vijf dagen in de week van 9 tot 17 op een kantoor zit met160 vakantie-uren.

    Tel daarbij op dat het in veel gevallen over het levenswerk van generaties aan voorouders gaat, en ik snap de emotionele reactie van boeren die bang zijn nu gedwongen te moeten stoppen.

    Ik kan het stuk niet meer citeren omdat het forum kut werkt op mobiel. Maar ik zag dat onder de huidige concept-regeling een percentage van het vee mag worden gehouden. Dat lijkt me een goede stap. Verder wat ik eerder zei: liever meer bedrijven gedwongen later krimpen als daardoor meer bedrijven kunnen blijven bestaan, dan een aantal bedrijven opofferen om er een aantal relatief ongehinderd te laten voortbestaan.

    Dwersdriever Interessante wiki in dit verband: https://nl.wikipedia.org/wiki/Nota_Ruimte

    De oppositiepartijen hekelen het ,,gebrek aan visie'' dat het kabinetsbeleid volgens hen uitstraalt. De PvdA vindt dat dit kabinet de ruimtelijke ontwikkeling van Nederland op z'n beloop laat en de publieke ruimte te koop aanbiedt aan projectontwikkelaars. PvdA-woordvoerder Duivesteijn: ,,Het rijk moet niet alleen toekijken en stimuleren. U ordent niet de ruimte, u ordent alleen de macht.''

    https://www.nrc.nl/nieuws/2004/06/29/kamer-steunt-in-grote-lijnen-nota-ruimte-7692108-a1066326

    Toch wel lekker overzichtelijk dat we ook van dit probleem VVD en CDA de schuld kunnen geven.

    Maar dan nog: één van de oplossingen voor het stikstofprobleem is precies wat jij voorstelt: meer duurzame landbouw. Remkes noemt kringlooplandbouw nota bene veelvuldig expliciet in zijn rapport.

      janneke141 Ik praat met hetzelfde gemak over die mensen als hier over de agrarische sector wordt gepraat. Ze krijgen toch een zak met geld? Waar maak je je druk om.

      tsjok
      Je toont een grafiek die teruggaat tot 1950. Van die periode zijn geen gegevens, maar tussen 1980 en 2021 is het totaal aantal arbeidskrachten afgenomen van 305.000 (ruim 2 procent van de bevolking, destijds) naar 182.000 (net iets meer dan één procent). Daarbij zien we een min of meer gelijk gebleven areaal en stijgende productiecijfers.

      Vind je technologische vooruitgang en automatisering dan niet een veel waarschijnlijker oorzaak voor de schaalvergroting, dan een gebrek aan opvolgers?

        Drietebuul Want 'kostbare landbouwgrond'.

        Daarom flikkeren we er lekker laagwaardige maïs op die we in de hakselaar kunnen stoppen en aan de koeien en varkens voeren. Zo voeden we de wereld.

          Dwersdriever Gebruik de kennis en vaardigheden van de internationaal superieure landbouw om de wereld te verbeteren. Niet om die te vervangen door meer wegen, meer auto's, meer mensen die plastic gadgets uit China bestellen via Alibaba om mee te nemen op hun stedentrip naar Buenos Aires (ja, ik ken maar liefst twee paren die daar dit voorjaar zijn geweest, leuke stad). En niet meer distributiecentra die Europeanen in staat stellen om nog goedkoper te consumeren en waarvoor helemaal geen werknemers te vinden zijn in de directe omgeving

          Maar hier zit toch het valse dilemma in? Het is niet de bedoeling dat die vrijgekomen gebieden worden volgebouwd.

          Ik ben het met je eens dat er op meer gebieden winst te boeken zal zijn, bijvoorbeeld met het aanpakken van de luchtvaart. Maar gezien de uitstootverhoudingen zijn in de landbouw, en dan met name de veehouderij echt de grootste slagen te behalen.

          Drietebuul Ik denk dat er veel factoren samen spelen, maar dat de verminderde aantrekkelijkheid van het boerenvak toch echt niet te ontkennen is als factor. Hangt ook sterk samen met de leegloop van het platteland: de kinderen van boeren (zoals mijn vriendin bijvoorbeeld) gaan liever in de stad wonen dan de toko over te nemen. Er zijn hele organisaties opgericht om boeren die geen bedrijfsopvolger in de familie hebben te helpen en er is uitgebreid onderzoek naar gedaan.

          Ja, schaalvergroting, automatisering, financiering, zeker zijn dat zaken die aan de orde zijn. Maar er willen ook gewoon steeds minder mensen boeren.

            Sloggi
            Ik hoor hier vooral "lelijk".

            Maar ook "Ja nu moeten we wel intensiveren op de steeds schaarsere landbouwgrond" en "in een maisveld staan nog wel eens reeën en in een zonnepark kan dat niet".

              Dwersdriever

              Natuurlijk zitten er stevige leningen achter. Maar bij het gemiddelde boerenbedrijf zit er een flink kapitaal in de grond. Die zal grotendeels haar waarde bewaren.

              Drietebuul Ironisch genoeg kan een zonnepark juist beter zijn voor de biodiversiteit dan bij gebruik als akker; je kunt tussen de panelen allerlei verschillende planten laten groeien die weer insecten en kleine zoogdieren aantrekken. Hier in de buurt wordt ook geëxperimenteerd met "maaien" van zonneparken door schapen die dan de planten natuurlijk bemesten.

                Ik wil ook even benadrukken dat landbouwgrond in Nederland niet schaars is. We gebruiken 54% van het gehele oppervlakte van het land voor landbouw, 13% voor wegen, bebouwing etc en de rest is natuur en water.

                Dit wil dus ook zeggen dat als je bijvoorbeeld de oppervlakte landbouwgrond met 25% zou verminderen, je én 20% meer kunt bouwen, én de hoeveelheid natuurgebieden kunt verdubbelen, tegelijk. Uiteraard is dat te kort door de bocht maar het geeft de schaalgrootte aan.

                  tsjok
                  Ja, in deze lezing kan ik me wel vinden. Las net over de "(mede)" heen.

                  tsjok
                  Sloggi
                  Ja, je kan er inderdaad veel meer van maken dan "een weiland met zonnepanelen". Sprak laatst een imker die een soort arboretum met zonnepanelen voor ogen had. Leek me wel een interessant plan.

                  Zou dan een mooie bijenstal in komen, en een soort educatief centrumpje.

                  tsjok
                  Ik zag laatst een kaart van de Achterhoek aan het begin van de vorige eeuw. Het eerste wat me opviel was de grote hoeveelheid bos die er destijds nog stond op plekken waar je nu eindeloze hectaren raaigras hebt.

                  Het zou mooi zijn als we met de vermindering van de landbouw wat meer bosgrond krijgen. Ik begreep dat daar al voornemens voor klaar lagen, dus ben erg benieuwd hoe die zich naar de praktijk laten vertalen.

                    Dwersdriever

                    Dit is wel heel erg vanuit de onderbuik geredeneerd. Zeker nabij de Natura2000 gebieden kunnen andere functies ook niet zomaar…

                      Sloggi Ja, was ook geen verkeerd rapport. Ik weet overigens niet of er nog veel draagvlak is in de maatschappij voor een nieuwe nota. Maar het zou wel goed zijn. Op het gebied van energievoorziening alleen al komt er een uitdaging van Deltawerken-formaat aan.

                      Drietebuul Minder mensen, meer groen. Sluit je bij mij aan.