• Nieuws
  • Salafistisch schaduwonderwijs, hoe lossen we dit op?

Kinderen op salafistische moskeescholen leren dat mensen met een ander geloof of levensovertuiging de doodstraf verdienen. Ook leren zij zich af te keren van de Nederlandse samenleving en de beginselen van gelijkheid en vrijheid.

Op verschillende moskeescholen onderwijzen docenten dat moslimjongeren moéten vertrekken uit dit 'ongelovige land' om zich te vestigen in een islamitisch land. Dat blijkt uit onderzoek van Nieuwsuur en NRC Handelsblad naar salafistische instellingen die buiten het reguliere onderwijs vallen.

Geschokt
Zowel in de politiek als binnen de islamitische gemeenschap is onthutst gereageerd. Fractievoorzitter Gert-Jan Segers van de ChristenUnie en VVD-voorman Klaas Dijkhoff willen de wet laten aanpassen zodat de onderwijsinspectie na signalen ook kan ingrijpen in het informele onderwijs, waar het nu alleen reguliere scholen kan inspecteren.

Ook de Marokkaans-Nederlandse gemeenschap reageert geschokt. Een sjeik, imam en islamdocent, actief in traditionele Marokkaanse moskeeën, noemen de salafistische lessen "afschuwelijk".

Nieuwsuur en NRC deden onderzoek naar tientallen onderwijscentra die salafistisch zijn of sterk door het salafisme worden beïnvloed, en bestudeerden het lesmateriaal voor verschillende leeftijdsgroepen. Docenten door het hele land verheerlijken een systeem waarbij straffen uit de sharia, de islamitische wetgeving, gelden.

Doden met een zwaard
Tijdens de lessen en uit de boeken leren kinderen welke groepen en soorten mensen 'vijanden' of 'ongelovigen' zijn, en gaat het over de doodstraf die onder anderen overspeligen, homoseksuelen, afvalligen of zogeheten 'tovenaars' verdienen. Kinderen krijgen hierbij invuloefeningen en multiple choice vragen. Ze moeten bijvoorbeeld kiezen welke straf de juiste is: a. zweepslagen, b. stenigen, c. doden met een zwaard.

Binnen het informele islamitische onderwijs wordt het salafisme, een fundamentalistische stroming binnen de islam, steeds invloedrijker. Nieuwsuur en NRC identificeerden minstens vijftig onderwijsplekken die salafistisch zijn of er sterk door worden beïnvloed. Hier volgen meer dan duizend kinderen 's avonds of in het weekend islamitische lessen.

Verantwoording
NRC en Nieuwsuur beluisterden voor dit onderzoek zo'n zeventig uur aan audio- en video-opnames van lessen die de organisaties zelf online zetten. Ook vroegen de redacteuren organisaties naar hun lesmateriaal. Toen bleek dat die daar geen openheid over gaven, besloten de twee redacties vanwege het grote maatschappelijk belang om zich tegenover die organisaties niet bekend te maken als journalist. De twee redacteuren benaderden de organisaties met de vraag welk onderwijsmateriaal zij gebruiken, zich voordoend als ouders die hun kind overwogen in te schrijven. Hierna kwamen zij in het bezit van lesmateriaal.

Bedreigen
Said Bouharrou van de Raad van Marokkaanse Moskeeën maakt zich ernstige zorgen over de invloed van het salafisme binnen het islamonderwijs in Nederland, die ook hij ziet groeien. "Het is vijf voor twaalf", zegt hij. Volgens Bouharrou maken verschillende Marokkaans-Nederlandse imams zich zorgen maar durven zij zich niet altijd uit te spreken uit angst voor represailles.

Salafisten zouden meer gematigde imams bedreigen en onder druk zetten. Vorig jaar bleek uit onderzoek van Nieuwsuur en NRC dat tientallen islamitische organisaties in Nederland de afgelopen jaren financiering kregen of aanvroegen uit de Golfstaten.

Die geldstromen zijn omstreden vanwege de zorg dat hiermee het salafisme naar Nederlandse gebedshuizen wordt geëxporteerd. De Tweede Kamer vraagt al jaren om transparantie over de geldstromen.

https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2301159-grote-zorgen-tweede-kamer-na-onderzoek-salafistische-moskeescholen.html

Een zeer zorgelijke ontwikkeling. Daar waar we vrij redelijke instrumenten hebben om het Haga Lyceum aan te pakken kunnen we hier eigenlijk helemaal niks mee. We hebben het over enkele honderden kinderen waarvan ik nog niet onmiddellijk bang ben dat ze de wapenen op zullen pakken, maar wel dat ze op geen enkele manier in de Nederlandse samenleving gaan passen en op een later moment ook weer anderen gaan 'bekeren'. Deze kinderen groeien op met haat - haat tegen de Nederlandse samenleving.

Er loopt ook een topic bij de buren, maar daar verwacht ik weinig realistische opties. De suggestie in het artikel, de onderwijsinspectie ook het onofficiële onderwijs laten controleren, is theoretisch wel mogelijk maar zal nauwelijks opleveren omdat er in het weekend natuurlijk geen leerplicht is, en je je salafistische weekendschool heel makkelijk aan die controle kan onttrekken.

Ik ben benieuwd of jullie een idee hebben wat we hiermee kunnen. Of dat ik een probleem zie dat er niet is, dat kan natuurlijk ook.

    Ik ben het met je eens dat het een probleem is. Ik vind het vaak overdreven wanneer mensen over regulier religieus onderwijs meteen beginnen over onwenselijke indoctrinatie. De meeste kinderen die religieus onderwijs genieten komen immers constant in contact met andersdenkenden/mensen die anders leven. Maar wanneer het onderwijs zo gericht is op isolatie, gaat dat niet meer op (of in veel mindere mate) en dan kan je inderdaad als kind ver afraken van de rest van de samenleving.

    Daarnaast is er dus ook nog sprake van intimidatie van de niet extremistische stromingen.

    Dus een probleem is er zeker. Maar ik zie niet zo een oplossing. Het stoppen van de geldstromen klinkt als iets dat kan helpen, maar ik heb geen idee of dit juridisch en in de praktijk haalbaar is.

    Controversiële mening, maar ik vraag me af of dit wel iets is wat je als overheid op kunt of wilt lossen. Buiten het reguliere onderwijs om heb je als staat geen invloed op wat een ouder aan zijn kind leert, dat ligt wat mij betreft volledig in de privé-sfeer. Daarnaast lijkt het me praktisch onhaalbaar; als je even aanneemt dat de onderwijsinspectie alle weekendscholen kan controleren, wat dan? Ga je specifieke ideeën verbieden, en hoe handhaaf je dat?

    Persoonlijk ben ik het totaal oneens met de hier verspreide denkbeelden, maar daar houdt het wat mij betreft ook wel op. Tot een bepaalde hoogte heb je als ouder het recht om je kind enge denkbeelden bij te (laten) brengen als de overheid daar verder niet bij betrokken is.

    De enige weg die je zou kunnen bewandelen als je per se iets wil doen is via het strafrecht. Het lijkt mij zo op het eerste gezicht prima mogelijk om het verspreiden van de sharia te interpreteren als haatzaaien onder het huidige Nederlandse strafrecht. Dat zou wel een... pikante uitspraak zijn.

    Daarnaast spreekt het artikel over bedreiging, dan moeten de slachtoffers gewoon aangifte doen natuurlijk. Daar heeft de onderwijsinspectie verder niet zo veel mee van doen.

      tsjok De liberaal in mij is dit met je eens, maar de meeste enge ideeën uit de thuiseducatie hebben niet echt een gevolg in de samenleving. Hier ligt dat (mogelijk) anders.

      Misschien is deze spagaat een beetje te vergelijken met de vaccinatiediscussie. Eigen keus, maar wel met bredere gevolgen.

        janneke141 Niet om nou hier de vaccinatiediscussie over te gaan doen, maar daar is het belang voor anderen wat mij betreft duidelijker en de oplossing(en) eenvoudiger. Plus dat ik dit persoonlijk niet heel veel meer of minder eng vind dan streng gereformeerde Bijbelschool, zolang er niet wordt opgeroepen of aangezet tot het plegen van geweld.

        Ik denk dat de oplossing in dit geval ligt bij de imam in de vaste moskee en bij de normale middelbare of basisschool. Je zult deze kinderen bij moeten brengen wat de Nederlandse waarden zijn en hoe de islam daar binnen past. Maar als ze daarna nog steeds van mening zijn dat homoseksualiteit een zonde is die de doodstraf verdient zie ik daar geen directe oplossing voor.

        • Myst replied to this.

          Kinderen krijgen hierbij invuloefeningen en multiple choice vragen. Ze moeten bijvoorbeeld kiezen welke straf de juiste is: a. zweepslagen, b. stenigen, c. doden met een zwaard.

          "Meerdere antwoorden mogelijk", voor als je echt zeker van je zaak wil zijn. 🤔

          Dit valt toch gewoon onder oproepen tot haat? Niet dat ik een enorme kruistocht op docenten wil hebben, dus niet aanpakken op politieke voorkeur (wat bijvoorbeeld het FvD wil), maar oproepen tot haat als docent mag wel gewoon worden aangepakt. En je leerlingen onderwijzen dat homo's maar met een zwaard moeten worden afgemaakt valt daar wel onder gok ik. Afkeren van de samenleving is anders ook gewoon vaste kost onder de zwaar confessionelen en daar hoor je niemand over.

          Daarnaast ben ik als liberaal voor de intrekking van belasting voor dit soort bijzonder onderwijs. Fictieve rommel doe je maar van je eigen centen 🙃

            PolitiekGeaard Daarnaast ben ik als liberaal voor de intrekking van belasting voor dit soort bijzonder onderwijs. Fictieve rommel doe je maar van je eigen centen

            Welke belasting krijgen deze organisaties dan? Het gaat hier nadrukkelijk niet over bijzonder onderwijs hè.

              Lastige materie. In de basis ben ik voor vrijheid, blijheid hierin.

              janneke141 Said Bouharrou van de Raad van Marokkaanse Moskeeën maakt zich ernstige zorgen over de invloed van het salafisme binnen het islamonderwijs in Nederland, die ook hij ziet groeien. "Het is vijf voor twaalf", zegt hij. Volgens Bouharrou maken verschillende Marokkaans-Nederlandse imams zich zorgen maar durven zij zich niet altijd uit te spreken uit angst voor represailles.

              Salafisten zouden meer gematigde imams bedreigen en onder druk zetten. Vorig jaar bleek uit onderzoek van Nieuwsuur en NRC dat tientallen islamitische organisaties in Nederland de afgelopen jaren financiering kregen of aanvroegen uit de Golfstaten.

              Die geldstromen zijn omstreden vanwege de zorg dat hiermee het salafisme naar Nederlandse gebedshuizen wordt geëxporteerd. De Tweede Kamer vraagt al jaren om transparantie over de geldstromen.

              Hier zit de crux van het probleem en imo ook de ruimte voor een oplossing. Islamitische organisaties zitten hier ook niet op te wachten, maar kunnen niet opboksen tegen de steun die deze weekendscholen krijgen uit het buitenland. Een oplossing zit hem in het stremmen van de geldstroom uit het buitenland, maar dat gaat niet gebeuren. Dit vraagt om samenwerking met de grote islamitische organisaties, want de oplossing zal toch echt daar vandaan moeten komen denk ik. Beginnen met een kwaliteitsregistratie zou een stap kunnen zijn.

              Ik heb als kind op een gematigde weekendschool gezeten en haat alles wat er mee te maken heeft, maar ik weet nog niet goed hoe je dit opgelost krijgt zonder in nutteloos bureaucratische onzin te vervallen.

                Misschien kan je het scharen onder staatsgevaarlijk onderwijs. In feite indoctrineer je kinderen om de samenleving waarin ze leven te verafschuwen en zijn burgers te straffen.

                janneke141 Er loopt ook een topic bij de buren, maar daar verwacht ik weinig realistische opties

                Daar zitten zo te zien alle usual islamhaters inclusief pr crew. Komt inderdaad niets zinnigs uit.

                Helsinki Dit vraagt om samenwerking met de grote islamitische organisaties, want de oplossing zal toch echt daar vandaan moeten komen denk ik. Beginnen met een kwaliteitsregistratie zou een stap kunnen zijn.

                Dat is wel een goede, en ook in lijn met het Hollandse model. Dat drijft toch grotendeels op in gesprek blijven (polderen), en is gezien het lage aantal aanslagen tamelijka effectief. Wat zou ervoor nodig zijn om de gematigde moslimorganisaties in de benen te krijgen?

                  janneke141 Goede vraag. Ik denk dat de motivatie er bij de leiding van die organisaties wel is, omdat die een meer overkoepelend beeld hebben van de situatie, maar deze salafistische weekendscholen zijn voor de gemiddelde moslim óók een ver-van-mijn-bed-show, waardoor de motivatie onder de gewone leden om hier actief iets tegen te doen niet heel hoog is. Dat, gecombineerd met het gevaar op represailles en een gebrek aan juridische ondersteuning maakt het lastig.

                  Het is onzin om dit bij de onderwijsinspectie neer te leggen. Het lijkt me hartstikke makkelijk om een weekendschool niet meer als school te laten kwalificeren en daar onder uit te komen. Klinkt meer als iets wat ergens tussen OCW en Justitie in valt. Die zullen toch echt de islamitische leiders hierin moeten ondersteunen. Ik heb zo'n vermoeden dat de meeste weekendscholen vastzitten aan islamitische culturele centra, dat is in ieder geval mijn ervaring. Een stap zou kunnen zijn geldstromen vanuit het buitenland naar culturele centra verboden wordt. Nooit begrepen waarom dat überhaupt zou mogen, maar goed, ik heb ook nooit begrepen waarom dat in de politiek ook mocht.

                    Helsinki Het is onzin om dit bij de onderwijsinspectie neer te leggen.

                    Mee eens.

                    Helsinki Een stap zou kunnen zijn geldstromen vanuit het buitenland naar culturele centra verboden wordt. Nooit begrepen waarom dat überhaupt zou mogen, maar goed, ik heb ook nooit begrepen waarom dat in de politiek ook mocht.

                    Twee redenen: 1. Joden, 2. Het is niet te controleren.

                      janneke141 De as van het kwaad, die joodse jongens.

                      Ik weet er bijster weinig van, maar ik kan me voorstellen dat organisaties zichzelf als cultureel centrum aanmelden omdat het belastingvoordelen met zich meebrengt. Dan moet het toch op één of andere manier mogelijk zijn om te zien dat Cultureel Centrum Al-Shabaab draait op 5% ledencontributie en 95% giften uit Saudi-Arabië?

                        Helsinki Niet als er allerlei stromannen tussen zitten.

                        En ik noem de joden niet de as van het kwaad, hoor. Maar de joodse scholen in Nederland worden voor een groot deel vanuit het buitenland gefinancierd en er is van links tot rechts geen partij te vinden die een wet wil opzetten die dat blokkeert.

                        tsjok De enige weg die je zou kunnen bewandelen als je per se iets wil doen is via het strafrecht. Het lijkt mij zo op het eerste gezicht prima mogelijk om het verspreiden van de sharia te interpreteren als haatzaaien onder het huidige Nederlandse strafrecht. Dat zou wel een... pikante uitspraak zijn.

                        Dat zou wel een pikante uitspraak zijn, maar volgens mij is op basis van rechtsbeginselen een prima argument te maken waarom verspreiding van de sharia een voorbeeld van haatzaaien zou zijn. Eens te meer omdat die doctrine uitdrukkelijk oproept tot het aandoen van geweld aan anderen. Dat is ook waar godsdienstvrijheid ophoudt, daar waar het inbreuk maakt op de lichamelijke en geestelijke integriteit van de medemens.

                        Je mag vinden dat homo's onthoofd zouden moeten worden, hoe smerig je mening ook is. Dat in geïnstitutionaliseerde vorm vertellen aan kinderen lijkt me toch de grenzen voorbij.

                        tsjok Plus dat ik dit persoonlijk niet heel veel meer of minder eng vind dan streng gereformeerde Bijbelschool, zolang er niet wordt opgeroepen of aangezet tot het plegen van geweld.

                        Dat er niet wordt aangezet tot geweld zou ik niet zomaar willen uitsluiten. We hebben hier niet te maken met volwassenen met een volwassen wereldbeeld waarin oorzaak en gevolg duidelijk zijn. Lesgeven over hoe de maatschappij 'zou moeten zijn' volgens heilige geschriften en daarbij duidelijk refereren aan dodelijk geweld maakt op een kind een heel andere indruk dan op een volwassene.

                        Is dat aanzetten tot geweld? Het is op z'n minst de suggestie wekken bij kinderen dat geweld het enig geoorloofde middel is om je te ontdoen van ongewenst maatschappelijk gedrag.